Przekwalifikowanie po 45. roku życia: dostępne formy wsparcia

Przekwalifikowanie po 45. roku życia: dostępne kanały wsparcia

Po 45. roku życia można sprawdzić kilka kanałów finansowania zmiany kwalifikacji: Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS), szkolenia z urzędu pracy oraz usługi szkoleniowe dostępne w Bazie Usług Rozwojowych (BUR). W przypadku KFS wniosek o dofinansowanie kształcenia ustawicznego składa podmiot wnioskujący do powiatowego urzędu pracy. Osoby z orzeczeniem mogą dodatkowo sprawdzić opisane niżej wsparcie PFRON.

Konkretne kwoty w module II: dofinansowanie czesnego zasadniczo do 4620 zł, a w określonych przypadkach – przy przeciętnym miesięcznym dochodzie wnioskodawcy nieprzekraczającym 764 zł netto na osobę – może być wyższe; dodatek do 1733 zł w szkole wyższej i 1155 zł w szkole policealnej lub kolegium. Dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego zależy od stopnia i wymiaru czasu pracy. Dotacja dla rolników to odrębny kanał finansowania nauki.

Za moduł II odpowiadają: PFRON, samorząd powiatowy i Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie (PCPR). Dofinansowanie do wynagrodzeń prowadzi PFRON jako zadanie dla pracodawcy. Dotacja na studia podyplomowe dla rolników należy do urzędu pracy.

Osobą z niepełnosprawnością w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest ktoś, kto ma odpowiednie orzeczenie. Na tej definicji opierają się moduł II i dofinansowanie do wynagrodzeń. Od 2024 r. o dofinansowanie do nauki mogą wnioskować także studenci z lekkim stopniem niepełnosprawności.

Pracownika można uznać za osobę z niepełnosprawnością wyłącznie po otrzymaniu orzeczenia miejskiego, powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności albo orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Orzeczenia innych organów wydane po 31 grudnia 1997 r. zasadniczo nie potwierdzają niepełnosprawności w rozumieniu tej ustawy. Wyjątkiem są ważne orzeczenia innych organów (np. KRUS lub służb mundurowych) wydane przed 1998 r.

Orzeczenia innych organów wydane po 1997 roku nie potwierdzają niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wyjątkiem jest orzeczenie służb mundurowych będące kontynuacją orzeczenia ważnego w dniu 31 grudnia 1997 r. Wtedy pracownik zachowuje status osoby z niepełnosprawnością.

Formy wsparcia PFRON przyporządkowano do stopnia orzeczenia: lekki (dawniej grupa III), umiarkowany (dawniej grupa II) i znaczny (dawniej grupa I). Katalog przekwalifikowania w module II obejmuje studia pierwszego stopnia, drugiego stopnia, jednolite magisterskie, podyplomowe, doktorat eksternistyczny, szkołę policealną i kolegium. Wystarczy ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w tym lekki stopień.

Przy wyborze formy wsparcia warto sprawdzić jej warunki. Podstawą jest ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Osoba po 45. roku życia bez orzeczenia nie otrzyma ani czesnego, ani dodatku na koszty kształcenia z modułu II.

Brak orzeczenia wyklucza opisane wyżej formy PFRON, ale nie zamyka innych dróg przekwalifikowania. Osoby pracujące mogą sprawdzić KFS, a osoby zarejestrowane jako bezrobotne lub poszukujące pracy mogą pytać urząd pracy o szkolenie indywidualne. Warto też sprawdzić, czy wybrana usługa w BUR jest powiązana z projektem oferującym dofinansowanie. (PUP w Poznaniu; GUP w Gdańsku)

Kategorie osoby z niepełnosprawnością w programach PFRON

Proces dofinansowania kształcenia przez PFRON – moduł II

Szkolenia i kursy zawodowe z urzędu pracy

Dofinansowanie kosztów kształcenia obejmuje studia pierwszego stopnia, drugiego stopnia, jednolite magisterskie, podyplomowe, doktorat eksternistyczny, naukę w szkole policealnej i w kolegium. Dla szkoły policealnej i kolegium przewidziano odrębną, niższą stawkę dodatku niż dla studenta szkoły wyższej.

Osoba bezrobotna lub poszukująca pracy może złożyć do starosty wniosek o sfinansowanie wybranego szkolenia, uzasadniając jego celowość. W Gdańskim Urzędzie Pracy finansowana przez starostę część kosztu takiego szkolenia nie może przekroczyć 300% przeciętnego wynagrodzenia. (GUP w Gdańsku)

Nauka może być łączona z pracą – także w formie zdalnej lub hybrydowej. Za naukę poza miejscem zamieszkania oraz za formę zdalną lub hybrydową przewidziano zwiększenia dodatku na koszty kształcenia.

Dwie formy finansowe w module II to dofinansowanie kosztów czesnego oraz dodatek na koszty kształcenia. Obie rozlicza się na semestr lub półrocze. Dotacja z urzędu pracy na studia podyplomowe dla rolników to odrębny kanał finansowania nauki.

Dofinansowanie opłaty za naukę dotyczy jednej aktualnie realizowanej formy kształcenia na poziomie wyższym i jednego kierunku. Nauka na drugim i kolejnych kierunkach jest możliwa, ale rozliczana na innych zasadach – do 50% kosztów czesnego, z dodatkowymi warunkami i limitami.

Urząd Pracy m.st. Warszawy ogłosił 26 stycznia 2026 r. nabór wniosków o szkolenia indywidualne; osoby zarejestrowane w tym urzędzie, które chcą zdobyć nowe kwalifikacje lub zmienić zawód, mogą ubiegać się o skierowanie, a szkolenia realizowane w 2026 r. muszą zakończyć się do 30 listopada. Studia podyplomowe z dofinansowaniem PFRON prowadzi m.in. Akademia Humanitas; finansowanie pochodzi z modułu II, a wniosek trafia do PCPR przez SOW.

KFS: wsparcie kształcenia osób po 45. roku życia

Krajowy Fundusz Szkoleniowy jest wydzieloną częścią Funduszu Pracy przeznaczoną na dofinansowanie kształcenia ustawicznego osób pracujących. Obejmuje pracowników, pracodawców, osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Wsparcie podejmuje się z inicjatywy lub za zgodą podmiotu wnioskującego. (PUP w Poznaniu)

Wniosek KFS opisuje między innymi wnioskowane usługi kształcenia, ich koszt oraz dane podmiotu składającego wniosek. W przypadku szkolenia podaje się nazwę i liczbę godzin usługi oraz miejsce jej przeprowadzenia. Formularze udostępnia powiatowy urząd pracy, w którym składany jest wniosek. (PUP w Poznaniu)

Przygotowując wniosek KFS, przedstaw koszt usługi kształcenia na jedną osobę w porównaniu z kosztem podobnych usług oferowanych na rynku, o ile są dostępne. W przypadku braku możliwości przedstawienia ofert porównawczych przygotuj szczegółowe uzasadnienie wyjaśniające unikatowy charakter usługi i przyczyny braku możliwości dokonania porównania. (PUP w Poznaniu)

Przed wyborem kursu sprawdź ogłoszenie naboru właściwego urzędu. Porównaj koszt kursu z podobnymi usługami dostępnymi na rynku, a gdy nie ma ofert porównawczych, przygotuj uzasadnienie unikatowego charakteru usługi. (PUP w Poznaniu)

Dofinansowanie kształcenia z KFS jest przyznawane na podstawie umowy zawieranej ze starostą lub urzędem pracy. Umowa określa warunki wsparcia oraz obowiązki stron. Pracownik planujący zmianę kwalifikacji powinien więc uzgodnić szkolenie z podmiotem, który będzie wnioskował o środki, i sprawdzić zasady naboru w swoim PUP. (PUP w Poznaniu)

Baza Usług Rozwojowych i projekty dofinansowujące szkolenia

BUR umożliwia wyszukiwanie usług rozwojowych, w tym szkoleń, przy których może być wskazana możliwość dofinansowania. Sprawdź kartę konkretnej usługi, jej warunki uczestnictwa oraz informację o projektach, z których można uzyskać wsparcie. (Baza Usług Rozwojowych)

W jednej z kart szkolenia w BUR wymieniono identyfikatory projektów: Kierunek Rozwój, Bony Rozwojowe, Małopolski Pociąg do Kariery oraz Nowy start w Małopolsce z EURESEM. To przykłady projektów wskazanych przy konkretnej usłudze, a nie gwarancja dofinansowania każdego szkolenia. (Baza Usług Rozwojowych)

W ogłoszeniu szkolenia z BUR wskazano, że udział z dofinansowaniem wymaga rejestracji i utworzenia profilu użytkownika w Bazie. Przed zapisaniem się sprawdź kartę usługi i warunki projektu, ponieważ dotyczą wskazanego szkolenia i jego uczestników. (Baza Usług Rozwojowych)

BUR i KFS to różne drogi szukania wsparcia: w Bazie sprawdzasz ofertę usługi i powiązane z nią projekty, a w przypadku KFS wniosek o dofinansowanie składa podmiot do właściwego urzędu pracy. Dopasuj wybór do swojej sytuacji zawodowej oraz warunków konkretnej usługi lub naboru. (PUP w Poznaniu; Baza Usług Rozwojowych)

Jak szukać szkolenia i ubiegać się o wsparcie

Zacznij od ustalenia, czy jesteś osobą pracującą, bezrobotną czy poszukującą pracy. Osoby pracujące mogą sprawdzić nabór KFS u właściwego PUP, a osoby bezrobotne lub poszukujące pracy mogą pytać urząd o szkolenia indywidualne i grupowe. W BUR wyszukaj konkretną usługę i sprawdź przypisane do niej warunki dofinansowania. (PUP w Poznaniu; GUP w Gdańsku; Baza Usług Rozwojowych)

Jeśli wybierasz szkolenie indywidualne z urzędu pracy, złóż wniosek i uzasadnij, w jaki sposób szkolenie może poprawić twoją sytuację na rynku pracy. Starosta może sfinansować wybrane szkolenie osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy, jeśli uzasadniono jego celowość. (GUP w Gdańsku)

Urzędy pracy mogą organizować również szkolenia grupowe. W Gdańsku starosta może je sfinansować, gdy uzasadniają je potrzeby rynku pracy, diagnoza zapotrzebowania na zawody, umiejętności lub kwalifikacje albo zgłoszenie pracodawcy lub przedsiębiorcy. Zasady rekrutacji i tematykę sprawdź w planie szkoleń urzędu. (GUP w Gdańsku)

Przy KFS ustal z pracodawcą lub innym podmiotem wnioskującym, jakiego szkolenia potrzebujesz, a następnie sprawdź formularz i nabór w PUP. Wniosek o dofinansowanie kształcenia składa się do urzędu pracy, a przyznane wsparcie jest realizowane na podstawie umowy ze starostą lub urzędem. (PUP w Poznaniu)

W BUR wyszukaj usługę odpowiadającą planowanej zmianie zawodu i przeczytaj jej kartę. Sprawdź, czy opis wskazuje możliwość dofinansowania, jakie projekty są wymienione i jakie warunki udziału trzeba spełnić; w podanym ogłoszeniu wymagano rejestracji i utworzenia profilu użytkownika w BUR. (Baza Usług Rozwojowych)

Kroki do ubiegania się o wsparcie przekwalifikowania po 45. roku życia

Wsparcie pracodawcy zatrudniającego osobę z orzeczeniem

Dla 45+ nazwane wsparcie po przekwalifikowaniu to dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Wniosek składa pracodawca, nie pracownik. Kwota miesięczna zależy od stopnia niepełnosprawności i wymiaru czasu pracy. Stawki różnią się dla stopnia lekkiego, umiarkowanego i znacznego.

Pracodawca może ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Kwota miesięcznego dofinansowania zależy od stopnia niepełnosprawności pracownika i od wymiaru jego czasu pracy. Uwzględnij to w negocjacjach warunków po zmianie zawodu.

Pracownik musi przekazać pracodawcy właściwe orzeczenie. Pracodawca może uznać pracownika za osobę z niepełnosprawnością i wliczać go do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyłącznie po otrzymaniu orzeczenia miejskiego, powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności albo orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Przy zmianie pracy przygotuj aktualne orzeczenie już na etapie rozmów – bez niego pracodawca nie skorzysta z dofinansowania wynagrodzenia.

Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych to zadanie PFRON adresowane do pracodawcy, nie do pracownika. Wniosek składa pracodawca, a pracownik dostarcza orzeczenie w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Jak wybrać wsparcie do zmiany zawodu

Po 45. roku życia warto porównać szkolenie z urzędu pracy, KFS i ofertę BUR. KFS umożliwia dofinansowanie kształcenia ustawicznego osób pracujących, a urząd pracy może też finansować szkolenia dla osób bezrobotnych lub poszukujących pracy. Osoby z orzeczeniem mogą dodatkowo sprawdzić opisane w artykule formy PFRON. (PUP w Poznaniu; GUP w Gdańsku)

Podane stawki dodatku – 1733 zł i 1155 zł – oraz kwoty zwiększeń to wartości maksymalne z zasad programu. Dofinansowanie czesnego zasadniczo wynosi do 4620 zł, ale w określonych przypadkach może być wyższe – jeśli przeciętny miesięczny dochód wnioskodawcy nie przekracza 764 zł netto na osobę. Ostateczną wysokość wsparcia ustala właściwy samorząd powiatowy.

Porządek jest prosty: moduł II finansuje naukę, a dofinansowanie wynagrodzeń wspiera pracodawcę już po jej zakończeniu. Obie formy łączy jedno kryterium – ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Zestawienie nazw i kwot: program „Aktywny samorząd” – moduł II PFRON, dodatek do 1733 zł dla szkoły wyższej i 1155 zł dla szkoły policealnej lub kolegium, dofinansowanie czesnego zasadniczo do 4620 zł na semestr lub półrocze, a w określonych przypadkach – przy przeciętnym miesięcznym dochodzie wnioskodawcy nieprzekraczającym 764 zł netto na osobę – może być wyższe, wniosek w SOW obsługiwany przez PCPR. Podstawą jest ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Przed wyborem kierunku ustal dwie rzeczy. Po pierwsze, czy wybrana forma nauki mieści się w katalogu objętym wsparciem: studia I i II stopnia, jednolite magisterskie, podyplomowe, doktorat eksternistyczny, szkoła policealna i kolegium – w dowolnym trybie, także online. Po drugie, czy czesne rozliczasz jako pierwszy, czy jako drugi kierunek. Od tego zależy limit dofinansowania: pełna kwota albo do 50% kosztów.

Jeśli pracujesz, sprawdź, czy pracodawca może wnioskować o dofinansowanie kształcenia z KFS. Fundusz obejmuje kształcenie ustawiczne osób pracujących, a urząd pracy publikuje formularze wniosków i warunki naboru. Warto przygotować uzasadnienie wyboru szkolenia oraz informacje o jego koszcie i programie. (PUP w Poznaniu)

Jeśli jesteś zarejestrowany jako bezrobotny lub poszukujący pracy, zapytaj PUP o szkolenie indywidualne. Wniosek powinien uzasadniać celowość wybranego kursu, a starosta może go sfinansować na opisanych przez urząd warunkach. Sprawdź też, czy urząd prowadzi szkolenia grupowe odpowiadające potrzebom lokalnego rynku pracy. (GUP w Gdańsku)

Przy wyborze szkolenia grupowego zwróć uwagę na jego tematykę, terminy, wymagania wobec uczestników i zasady rekrutacji. Gdański Urząd Pracy wskazuje, że plan takich szkoleń opiera się na potrzebach rynku pracy, diagnozie zapotrzebowania lub zgłoszeniu pracodawcy albo przedsiębiorcy. (GUP w Gdańsku)

Przygotowując wniosek KFS, podaj koszt usługi kształcenia na jedną osobę w porównaniu z kosztem podobnych usług oferowanych na rynku, o ile są dostępne. W przypadku braku ofert porównawczych przygotuj szczegółowe uzasadnienie unikatowego charakteru usługi. Sprawdź wymagania ogłoszone przez urząd prowadzący nabór. (PUP w Poznaniu)

W BUR nie zakładaj, że samo znalezienie szkolenia oznacza przyznanie dofinansowania. Przeczytaj kartę usługi, sprawdź wskazane projekty oraz warunki uczestnictwa i rejestracji. W jednej z kart szkoleniowych udział z dofinansowaniem wymagał utworzenia profilu użytkownika w Bazie. (Baza Usług Rozwojowych)

Wybierz kanał odpowiedni do swojej sytuacji: KFS dla kształcenia ustawicznego osób pracujących, szkolenia z urzędu pracy dla osób bezrobotnych lub poszukujących pracy, a BUR do wyszukania usług rozwojowych i powiązanych z nimi projektów. (PUP w Poznaniu; GUP w Gdańsku; Baza Usług Rozwojowych)

Porównanie form wsparcia do przekwalifikowania po 45. roku życia